25 Mayıs 2013 Cumartesi

Hükümet ve Basın Özgürlüğü


Today's Zaman gazetesinin sorusuna yanıt:


''Demokratik ve şeffaf olmayan iktidarlar, kendilerine de yeteri kadar güvenemiyorsa, sanal gerçeği yasalara aykırı ve gayrı meşru bir şekilde kendi lehlerine çevirmeye çalışırlar. Bu tür iktidar zihniyeti, devlet sırrı, soruşturmanın gizliliği, güvenlik gibi gerekçeler öne sürerek, gazetecilerin dolayısıyla da yurttaşların  haber ve bilgilere özgürce ulaşmalarını engeller. Bu amaç için de 'Embedded' tabir edilen emir-komuta zinciri altında çalışan medya kuruluşlarını seferber ederler. Böylelikle hakiki gerçeği kendi istedikleri sanal gerçek formunda topluma sunduklarını zannederler. Oysa ki hakiki gerçek, özellikle bugünkü iletişim teknolojisi ile, belki en fazla biraz gecikmeyle, eninde sonunda ortaya çıkar. Basına baskı ve sansür uygulayan iktidar da, sonuç olarak, toplum gözünde gerçeği saklayan ya  da tahrif eden bir odak konumuna düşer''.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

19 May 2013 Sunday  TODAY'S ZAMAN
 Gov’t under fire for limiting freedom of press, favoring state-run media

19 May 2013 /FATMA DİŞLİ ZIBAK,ISTANBUL
Journalists and press associations have directed criticism at the government, accusing it of monopolizing information and placing freedom of the press at risk after private news agencies and newspapers were prevented from covering several events last week.
To the dismay of many, only the state-run Anatolia news agency and Turkish Radio and Television (TRT) were allowed to cover visits by Justice Minister Sadullah Ergin and Health Minister Mehmet Müezzinoğlu to the people in Antakya State Hospital who had been injured by the Reyhanlı car bomb attacks last weekend. When main opposition Republican People’s Party (CHP) leader Kemal Kılıçdaroğlu visited the victims at the same hospital on Monday, only reporters from TRT and Anatolia were allowed to cover Kılıçdaroğlu’s hospital visit, while reporters from the Cihan news agency, the İhlas news agency and the Doğan news agency were not allowed to do so.
More than 50 people were killed and many more wounded on May 11 in Hatay’s town of Reyhanlı near the Syrian border. Turkish officials have blamed the attack on a group linked to the Syrian regime. Apparent discrimination against these media outlets continued later in the week as they, apart from Anatolia -- were barred from covering a historic moment in Ankara on Tuesday when the country’s central bank paid Turkey’s final loan installment, around $421 million, to the International Monetary Fund (IMF).
Only Anatolia was invited to cover the ceremony, while other private news agencies or reporters from newspapers were not given permission to cover the event. Anatolia reported the news only to its subscribers.
At a time when successive reports from international institutions slam Turkey for its poor performance with regard to freedom of the press, these incidents added further fuel to the fire.
Cihan General Manager Abdülhamit Bilici told Sunday’s Zaman that allowing only one media outlet to cover a public event due to reasonable grounds such as lack of space, security concerns, etc., can be acceptable; however, in such cases the content of the news should be shared with other media outlets without the use of a logo of the media outlet allowed, content should be expressed in the language of the media and a pool system should be implemented.
“This approach [of preventing certain media from covering the news] is completely against press freedom, the people’s right to have access to information and free competition. We want double standards to be eliminated,” he said.
Bilici also said it is thought-provoking for the government to keep its silence with regards to its move, which has drawn criticism from almost all the press organizations in the country.
Media Association Chairman Salih Memecan voiced similar concerns and said that censorship of the press should be completely lifted as soon as possible and that such attempts by the government damage freedom of the press in the country.
A comprehensive analysis released last week by the Center for American Progress (CAP) details the current state of press freedom in Turkey and provides recommendations to expand freedom of expression in an effort to secure Turkey’s future as a thriving democracy. The report says “among its many findings, the brief outlines how political tension between the Turkish government, the political opposition and Kurds have led to censorship, arrest, threats and outright violence against reporters and minority voices; as of the end of 2012, Turkey had imprisoned 49 journalists for their reporting, more than any other country in the world.”
According to the analysis, political culture and journalism are intensely personal in Turkey as reporters and editors expressing dissenting or critical views also face professional repercussions from media proprietors concerned about the potential backlash from government officials or tax authorities.
A report published by the Committee to Protect Journalists (CPJ) earlier this year revealed that there are 49 jailed journalists in Turkey. The government says the jailed journalists were not placed behind bars due to journalistic activities but because of their links to illegal organizations.
Some articles of the Press Law, the Counterterrorism Law (TMK) and the Turkish Penal Code (TCK) are frequently used to prosecute journalists in Turkey.
According to Ragıp Duran, a veteran journalist and an academic on the communications faculty of Galatasaray University, preventing some agencies and journalists from covering certain events turns the government into a power center that hides facts from society or manipulates facts.
“Governments that are not democratic and transparent try to turn the virtual truth in their favor in an illegal and illegitimate way if they do not have sufficient self-confidence. Such a mentality prevents journalists -- in other words the people’s access to information and news freely -- by utilizing such excuses as state secret, confidentiality of an investigation or security concerns. To achieve this goal, they mobilize ‘embedded’ media outlets that work under an order-command chain. In this way, they think they present the real truth to society in the form of the virtual truth they want. However, real truth, particularly with today’s communication technology, is revealed sooner or later, perhaps with some delay,” he explained.
Media Ethics Council (MEK) President Halit Esendir said the move to prevent some media outlets from covering certain events does not comply with press freedom and that it is an unfortunate act made against the people’s right to have access to information.
“We expect authorities to show respect for freedom of the press,” he said.
According to Media Association Secretary-General Deniz Ergürel, the exclusion of news reporters other than TRT and Anatolia is clearly discrimination and unfair and unacceptable in terms of press freedom and the public’s right to have information. In addition, he said there is no written law that gives the state media more privileges than private media outlets, and this is also unacceptable in terms of business ethics. “News agencies make money by selling news to their clients. When a state official prefers the state media over the other outlets, this is clearly discrimination,” Ergürel told Sunday’s Zaman.
The Turkish Journalists Association (TGC) also condemned the treatment received by private news agencies in Hatay in a statement it released last Tuesday.
The TGC stated that what those media outlets were exposed to was clear discrimination, and it called on the government to give up such discriminatory accreditation practices against media outlets. “The fact that only state-owned media outlets were permitted to attend events organized by the government in recent times can be seen as clear proof that the government is in favor of ‘monologism’ in the press. The government is trying to control the news and impose censorship on the press,” the TGC stated.


24 Mayıs 2013 Cuma

Bölgede Süreç: Kuşkulu, olumlu

Diyarbakır’da hafta sonu İHD’nin “Kayıplar ve Toplu Mezarlar / Geçmişle Yüzleşme Çalıştayı”… Kent eskisine oranla biraz kendine gelmiş. Yine de zırhlı personel taşıyıcılar ana caddelerde dolaşıyor arada sırada. Hava sıcak, siyasî atmosfer ılık. Herkes “Süreci” konuşuyor… 

 

Geçtiğimiz hafta sonu Diyarbakır’da İnsan Hakları Derneği “Kayıplar ve Toplu Mezarlar / Geçmişle Yüzleşme Çalıştayı” düzenledi. Türkiye’nin önde gelen İnsan Hakları uzman ve eylemcileri, avukatlar, doktorlar, gazeteciler, kayıp yakınları çok yoğun, bir o kadar da trajik içerikli üç uzun oturumda Toplu Mezarlar ve Kayıplar sorununu değerlendirdik.


Kayıp yakınlarının tanıklıkları içimizi sızlattı, kimse gözyaşlarını tutamadı. Toplu mezarların bulunması / açılışı konusunda devlet yetkililerinin kasıtlı umarsızlığı vicdanları sızlattı.
Çalıştay’da iki sunum yapan Uluslararası Kayıp Kişiler Komisyonu’ndan (IMPC) bir uzman (Matthew Holliday), Bosna’dan örnekler vererek, toplu mezarların teknik ve hukukî olarak nasıl kazılması gerektiği konusunu anlattı.

Türkiye İnsan Hakları Vakfı bünyesinde son derece önemli çalışmalar yapan doktorlar, toplu mezarlar / kayıplar bağlamında “travma” konusunda yaptıkları çalışmaları sundular.
kayıp oykusu

Üç oturuma damgasını vuran konuşmacılar ise, iki kez söz alıp derdini Kürtçe anlatan iki kadın ile kayıp yakını iki genç oldu. Yerel giysileriyle iki kadın, üç oturumu başından sonuna kadar çıt çıkarmadan izlediler. Biri ötekine zaman zaman çeviri yapıyordu. Emin Aktar da Kürtçe konuşmaları Türkçeye çevirdi.

Devletin Kürdistan’da insanları zorla kaybedip daha sonra toplu mezarlara gömmesi, buna rağmen DNA teknolojisi sayesinde cesetlerin bulunduktan sonra kimliğin saptanması, otopsi ve diğer yöntemlerle elde edilen bilgilerin tanık ifadeleriyle karşılaştırılmasının ardından gizlenmek istenen birçok bilginin ortaya çıkması çok önemli.

Kayıp yakınları, yine de, aradan yıllar geçse de, sevdiklerinin öldüğüne inanmıyor, her kapı vuruluşunda, kaybolan eşinin, oğlunun, babasının geri döndüğünü sanıyor ya da döneceğini umut ederek yaşıyor.

Konuşmalar yapılırken 1987’den bu yana bölgedeki kareler geri geldi vizörüme: Camları karartılmış kül rengi Toros arabalar, üniformasız ama Keleşli adamlar, Taras Bulba, Yeşil, Kontrgerilla, Hizbullah, Hizbül-kontra… Cenaze törenleri, enseye sıkılan kurşunlar… Kapkaranlık bir dönem.
Yüzleşme, aslında gerçekle ve adaletle yüzleşme. Gerçekle adalet de toprağın altında. “Toplu Mezarlarda İnsanlık Gömülü!” “Geçmişle Yüzleşmeden Geleceği Kuramazsınız!” İHD dosyasındaki sloganlardan sadece ikisi. “Kayıplar bulunmadan adalet sağlanmaz” diyor İHD.

Çalıştayda Türkiye’nin, daha doğru bir deyişle Türkiye Kürdistanı’nın Toplu Mezar Haritası duvara asılı idi. Rakamlar korkutucu:

— Diyarbakır İHD 456 kayıp insanın dosyasını oluşturdu.
— Türkiye çapında 253 toplu mezarda 3248 kişiye ait cenazeler bulundu.

İstanbul’da Galatasaray Lisesi’nin önünde olduğu gibi Diyarbakır’da her cumartesi günü Kayıp Aileleri bir araya gelip mücadelelerini sürdürüyor.

Bir Diyarbakır savcısının yıllar önce söylediğine göre, bölgede 17 bin faili meçhul (Kürtler “Faili Meşhur” diyor) cinayet işlenmiş. Bunlardan çok azının sorumluları devlet tarafından saptanıp cezalandırıldı.
cocuklar ve su

İHD, bu çalıştayı tam da Süreç’in kritik bir döneminde Diyarbakır’da organize ederek gerekli makamlara mesajını iletmiş oldu: Barış olacaksa, önce geçmişteki haksızlıklar, adaletsizlikler telafi edilmeli, tazmin edilmeli, bertaraf edilmeli.

Anne hâlâ kayıp kocasının yolunu gözlüyorsa, abla hâlâ kayıp kardeşinin mezarının yerini bilmiyorsa, çocuk hâlâ babasının mezarını bir bayram günü ziyaret edemiyorsa… Üstelik bu insanlar sayıca önemli bir nüfusa ulaşmışsa ve sorunları yıllardır çözülememişse, memlekette barış ya da çözüm olmaz.

Yıllar önce Kamboçya katliamını anlatan “Killing Fields” (Ölüm Tarlaları) filmini görmüştüm. Diyarbakır’da bir konuşmacı da filme gönderme yaptı ve hakikaten tanıkların anlattığı toplu mezar kazı sahneleri nedeniyle, çıkan kemik yığınları yüzünden —üstelik bir kısmı da 1915 Soykırımından kalma— Türkiye’de ya da Kamboçya’da İnsanlığın ne sefil durumlara düştüğünü gördük.

Diyarbakır’a herhalde en son altı ya da dokuz ay önce gitmişim. Bir sürü eş-dost tanıdığı yeniden görmek sevindirici oldu tabii. Daha uçakta iken anladım ki hafta sonu en az dört büyük etkinlik var: Kitap Fuarı, anti-militaristlerin toplantısı, belgesel sinemacıların buluşması, İHD’nin çalıştayı, ayrıca bir tıp sempozyumu…

Eskiden rahatlıkla içki içtiğimiz mekânların büyük bir kısmı artık içki servisi yapmıyor. Garip! Akşamları Baro Lokali belki de bu yüzden tıklım tıklım. Pavyonlar Sokağı duruyor, ama Kırıklar gitmiş, pavyonlar da yok zaten.

19 Mayıs sabahı bizim çalıştayın ikinci günü. Sabah saat 09:30. Otelden Sümerpark’a taksi ile gidiyoruz. İHD’li arkadaş var, bir de iki-üç konuşmacı. Yollar bomboş. Bir tek valilik binasında kocaman Türk bayrağı ile Atatürk posteri asmışlar. Şoför alaycı bir ses tonuyla “Bayram-ı Tırki…” dedi. Ardından Kürtçe devam etti: “Gerçi Türk, Kürt, Arap, Ermeni fark etmez, ama yeter ki insan olsun, ve ne yazık ki pek de insan yoktur bizim buralarda…”

Sabahın köründe okul çocuklarını mecburen stadyuma törene gönderiyorlarmış. Tarık Ziya Ekinci, bir özel sohbette, Atatürk’ün Diyarbakır’a gelişinde, okul çocuklarını bir gün önce tren garına çıkan yollara nasıl dizdiklerini anlatmıştı: “Anamız ağlamıştı saatlerce ayakta…”

Akşam bizim yemek yediğimiz lokantada vali, yerel basına veda yemeği veriyordu. Korumalar, üst düzey bürokratlar, böyle resmî  ve asık suratlı bir grup insan… Adam geleli bir yıl olmuş. İzmir’e tayini çıkmış. Genç bir vali; yüzünden güller açmıştı. Belli ki terfi etmiş. Gittiğine bin memnun. İzmir Valisi de Diyarbakır’a atanmış. Terfi olmadığı belli… Devlet aynı devlet, vali değişse de…

Kentte kaçınılmaz olarak herkes “Süreç” hakkında konuşuyor.
Mesela birisi hafif göbeklenmiş.

— Ne o, kilo almışsın öyle…
— Abe sorma, Süreç yüzündendir, salmışız biraz kendimizi!
— Yahu sen Süreç’ten önce de göbekliydin ama.
— E laf etme işte, göbeğe siyasî bir gerekçe bulmuşuz, kalsın öyle!

Bir arkadaşa sordum:

— Sizin temasta olduğunuz insanların Süreç konusundaki tutumu nasıl?
— Vallahi abe, iki kelimede söölim sana: Kuşkulu, olumlu!
— Nasıl yani, önce kuşkulu, sonra olumlu mu?
— Hee aynen öyledir. Kuşkuludur insanlar, çünkü henüz Kürtler için olumlu bir şey olmamıştır. Ama olumlu da bakıyor insanlar, çünkü çatışmalar yoktur, asker ya da gerilla ölmüyor ya, iyi bir şeydir bu…

Çok veciz bir şekilde bölgenin halet-i ruhiyesini aktardı bu arkadaş. Ama daha iyisi de var. Çalıştayda yaşlı Kürt kadın ikinci kez söz aldığında Sürece değindi:

— Süreç iyidir. Ama biz hükümete güvenmiyoruz. Biz kendimize güveniyoruz. Gerillamıza güveniyoruz. Serok Apo’ya güveniyoruz.
 

21 Mayıs 2013 Salı

Bizim Gazete Söyleşisi, 26.04.2013